الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
258
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
( حجّاج بيت اللّه ) در جايگاه پيامبران الهى وقوف كرده و به فرشتگانى كه به گرد عرش الهى مىگردند شبيه مىشوند » ( و وقفوا مواقف انبيائه و تشبّهوا بملائكته المطيفين بعرشه ) . تعبير به « مواقف انبيا » به خاطر آن است كه پيامبران زيادى بعد از ابراهيم و حتّى طبق رواياتى قبل از ابراهيم به زيارت اين خانهء توحيد شتافتند « 1 » و تعبير به تشبّه به فرشتگان به خاطر آن است كه خانهاى درست بر فراز خانهء كعبه در آسمانها قرار دارد كه فرشتگان بر گرد آن طواف مىكنند . « 2 » در ادامهء اسرار و آثار حج مىافزايد : « آنها سودهاى فراوانى در اين تجارتخانهء عبادت الهى به دست مىآورند و به سوى ميعادگاه آمرزش و مغفرتش مىشتابند » ( يحرزون « 3 » الارباح فى متجر عبادته و يتبادرون عنده موعد مغفرته ) . تعبير به « يحرزون ، انبار مىكنند » و « ارباح ، سودها » و « متجر ، تجارتخانه » تعبيرات لطيفى است كه اين برنامهء مهم معنوى را با برنامهء محسوس و ملموس مادّى كه براى همگان قابل درك است ، تشبيه مىكند و راستى چه تجارتى برتر و بالاتر از عملى كه اگر صحيح انجام شود انسان از تمام گناهانش پاك مىشود ! درست مانند روزى كه از مادر متولد شده است ، آن گونه كه در احاديث اسلامى آمده است . سپس مىافزايد : « خداوند متعال اين خانه را پرچمى ( يا علامتى ) براى اسلام قرار داده و حرم امنى براى پناهجويان » ( جعله سبحانه و تعالى للاسلام علما و للعائذين حرما ) .
--> ( 1 ) در احاديث آمده است كه از جمله پيامبرانى كه اين خانهء توحيد را زيارت كردهاند آدم و نوح و ابراهيم و موسى و يونس و عيسى و سليمان و همچنين پيامبر اسلام ( ص ) بود . ( شرح نهج البلاغه خويى ، جلد 2 ، صفحهء 252 ) . ( 2 ) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، جلد 1 ، صفحهء 124 . ( 3 ) « يحرزون » از مادهء « احراز » به معنى حفظ كردن و ذخيره كردن و انبار نمودن است . به همين دليل ، حرز به محلّى مىگويند كه محفوظ است مانند صندوق ، انبار و مانند آن .